Tarczyca

Tarczyca – nadczynno??, niedoczynno??, funkcje

Jak rozpozna? i leczy? niedoczynno?? tarczycy?

Posiadanie pewnej wiedzy o tarczycy i jej funkcjonowaniu jest jak najbardziej po??dane. Owszem leczenie chorób powinni?my pozostawi? lekarzom (cho? jak si? okazuje nie zawsze jest to najlepszym rozwi?zaniem), ale troch? informacji o nich posiada? powinni?my ze wzgl?du na to, ?e niejednokrotnie mo?emy mylnie interpretowa? ich objawy. Je?li funkcjonujemy normalnie, dynamicznie, bez problemów i oznak zm?czenia wiadomo jeste?my w formie i niczego wi?cej nam nie potrzeba, je?li natomiast jest przeciwnie objawy tego rodzaju mo?emy wzi?? za efekt nadmiernego wyeksploatowania organizmu, za objawy staro?ci, czy depresji spowodowanej np. predyspozycjami genetycznymi.

Tymczasem to wcale nie musi by? prawd?. Za nasze samopoczucie odpowiada mi?dzy innymi tarczyca.

Gdy tarczyca wytwarza miej hormonów ni? powinna, czujemy si? gorzej i gorzej funkcjonujemy, warto wtedy sprawdzi? poziom hormonów i lekarz, je?li si? do niego zg?osimy, najprawdopodobniej zleci takie badanie.
Tarczyca mo?e ?le funkcjonowa? nawet u noworodków, jednak zdarza si? to stosunkowo rzadko. Wraz z wiekiem ryzyko wzrasta, a niedoczynno?? gruczo?u objawia si? u coraz wi?kszej liczby osób.

Wrodzona niedoczynno?? tarczycy

Zagra?a prawid?owemu rozwojowi dziecka, ale te? jest szybko diagnozowana, poniewa? w naszym kraju noworodkom ju? w trzeciej dobie po urodzeniu oznacza si? poziom TSH. Je?li poziom jest prawid?owy nie ma powodu do niepokoju, je?li nie – nale?y rozpocz?? leczenie i to jak najszybciej, poniewa? tarczyca odpowiada zarówno za rozwój psychiczny jak i fizyczny rozwój dziecka.

Niedoczynno?? u dzieci starszych

U dwulatków, kilkulatków i kilkunastolatków niedoczynno?? tarczycy równie? wp?ywa na zahamowanie rozwoju. Dzieci z nieleczon? niedoczynno?ci? maj? problemy w szkole, wolniej rosn? i wolniej si? rozwijaj?, znacznie pó?niej wchodz? w okres dojrza?o?ci p?ciowej. Takie objawy powinny by? dla rodziców i lekarzy alarmuj?ce.

Niedoczynno?? u osób doros?ych

Niedoczynno?? tarczycy mo?e ujawni? si? w dowolnym wieku, o takiej niedoczynno?ci mówimy, ?e jest niedoczynno?ci? utajon?. Z jej diagnozowaniem s? problemy, chocia? u osób dojrza?ych, ok. 30, 40 roku ?ycia oznaczanie poziomu hormonów tarczycy jest jednym z podstawowych bada? w przypadku d?ugo utrzymuj?cych si? stanów przem?czenia, zmniejszenia aktywno?ci, problemów z pami?ci? i koncentracj?, uczucia zimna odczuwanego cz?sto bez powodu.
Niedoczynno?ci towarzysz? te? objawy skórne: skóra jest sucha, a na ?okciach i kolanach sprawia wra?enie brudnej (objaw ‘brudnych kolan i ?okci’), poza tym w niedoczynno?ci pojawia si? te? kurza ?lepota czyli niedowidzenie w warunkach kiepskiego o?wietlenia i po zmierzchu.
Objawy, których zdecydowanie nie nale?y bagatelizowa? to podniesienie poziomu cholesterolu i trójglicerydów we krwi, osoby chore na tarczyc? staj? si? jednocze?nie bardziej podatne na chorob? wie?cow?. Niemniej jednak najwi?cej problemów sprawia osobom chorym waga (a raczej nadwaga b?d?ca efektem spowolnienia metabolizmu) i wypadanie w?osów, czyli problemy natury kosmetycznej, dodatkowo wp?ywaj?ce na obni?enie nastroju.

Osoby starsze a niedoczynno?? tarczycy

Wszystkie wymienione wy?ej objawy obserwuje si? równie? u osób starszych, po sze??dziesi?tym, siedemdziesi?tym roku ?ycia (a nawet nieco wcze?niej), odsetek chorych jest spory, a najwi?kszym problemem jest to, ?e objawy, ??cznie z niedos?yszeniem, pacjenci i lekarze sk?adaj? na karb staro?ci. Taka interpretacja sprawia, ?e zaczynamy godzi? si? z dyskomfortem w codziennym funkcjonowaniu, a tymczasem ratunek i poprawa samopoczucia s? na wyci?gni?cie r?ki – wystarczy zdiagnozowa? poziom hormonów i zastosowa? odpowiednie leczenie tarczycy.

Leczenie niedoczynno?ci

U dzieci i m?odych osób stosuje si? leczenie dynamiczne, u starszych delikatniejsze, dostosowane do nat???nia objawów. Niedoczynno?? tarczycy leczy si? przy pomocy leków uzupe?niaj?cych poziom hormonów we krwi. Jednym z najcz??ciej wykorzystywanych sk?adników w leczeniu jest l-tyroksyna, chocia? ona nie zawsze pomaga, w skrajnych niedoborach i w przypadku gdy pacjent jest pozbawiony gruczo?u tarczycy (np. w wyniku operacji) stosuje si? te? terapi? ??czon?: l-tyroksyn? z ttrójjodynin?.
Na rynku dost?pne s? te? suplementy diety uzupe?niaj?ce niedobór hormonów. Dobra suplementacja te? jest wartym uwagi rozwi?zaniem.

Tags: ,

Kiedy tarczyca wytwarza za du?o hormonów…

Kiedy do wn?trza organizmu trafia zbyt du?o hormonów tarczycy mówimy o jej nadczynno?ci.

Co ciekawe nadczynno?? tarczycy nie musi by? objawem nadczynno?ci samego gruczo?u, jest te? efektem pojawienia si? gruczolaków, które niezale?nie od gruczo?u tarczycy wytwarzaj? hormony trafiaj?ce po wytworzeniu do naszego krwiobiegu. W efekcie poziom hormonów ro?nie, a my skar?ymy si? na nadmierne poddenerwowanie, ko?atanie serca, problemy ze snem i niekontrolowan? utrat? wagi.

Dlaczego tak si? dzieje? Dlatego, ?e pod wp?ywem tarczycy organizm przyspiesza. W niedoczynno?ci spowalnia, objawy s? wi?c biegunowo ró?ne.
Tarczyca wytwarza zbyt du?o hormonów pod wp?ywem wielu ró?nych czynników. Jakie to czynniki?

Choroby wywo?uj?ce nadczynno?? tarczycy

Nadczynno?? tarczycy jest pochodn? co najmniej kilku chorób. O jednej przyczynie ju? wspomnieli?my – s? to gruczolaki, które funkcjonuj? zupe?nie niezale?nie od gruczo?u, pozostaj?ce te? poza wp?ywem przysadki mózgowej, z któr? jak wiemy, skorelowana jest praca tarczycy.
Nadczynno?? tarczycy towarzyszy te? chorobie Gravesa – Basedowa, któr? uznaje si? za chorob? autoimmunologiczn?, bo czynnikiem stymuluj?cym wytwarzanie hormonów przez tarczyc? s? nasze autoprzeciwcia?a. W chorobie Gravesa-Basedowa pojawiaj? si? charakterystyczne objawy np. wytrzeszcz oczu i powi?kszone wole, ale wole towarzyszy te? innym zmianom chorobowym.
Tzw. wole mi??szowate, które leczone jest preparatami zawieraj?cymi hormony tarczycy mo?e w efekcie skutkowa? podwy?szeniem poziomu tych hormonów, co równie? rozpoznamy jako nadczynno??.
Tarczyc? mog? te? zaatakowa? ró?ne zmiany zapalne – zapalenie autoimmunologiczne lub wirusowe zapalenie tarczycy przyczyniaj? si? do nadprodukcji hormonów w pocz?tkowych stadiach choroby.
Wa?ne: samodzielnie nikt nie jest w stanie rozpozna? przyczyn nie mówi?c ju? o leczeniu nadczynno?ci. W ka?dym przypadku niezb?dna jest konsultacja z lekarzem, a leczenie przebiega pod ?cis?? jego kontrol?, zw?aszcza ?e w przypadku niektórych chorób konieczna jest interwencja chirurgiczna.

Objawy nadczynno?ci tarczycy

Nadczynno?ci tarczycy towarzysz? widoczne objawy zewn?trzne, i niewidoczne, acz uci??liwe dla wielu osób, objawy skupione wewn?trz organizmu.
Na zewn?trz wida? powi?kszone wole, wytrzeszcz oczu i obrz?ki w okolicach goleni (podudzie).
Gdy gruczo? ulegnie powi?kszeniu mo?e te? uciska? na prze?yk, w efekcie pojawiaj? si? problemy ze spo?ywaniem pokarmów a nawet oddychanie staje si? nieco utrudnione (na pewno powoduje spory dyskomfort).
Objawy, których nie wida? s? jednak znacznie bardziej uci??liwe, utrudniaj? nam normalne, codzienne funkcjonowanie.
Pod ogromnym wp?ywem tarczycy pozostaje nasz uk?ad nerwowy i uk?ad naczyniowo-krwiono?ny z najwa?niejszym narz?dem – sercem. W nadczynno?ci gruczo?u pojawiaj? si? wi?c objawy ze strony tych uk?adów. Oprócz nerwowo?ci i nadpobudliwo?ci w?a?nie wtedy mog? ujawni? si? choroby psychiczne i nerwice. Serce z kolei zaczyna zachowywa? si? w sposób nieprzewidywalny, d?ugo utrzymuj?ca si? nadczynno?? gruczo?u mo?e doprowadzi? nawet do niewydolno?ci wie?cowej.
Poza tym pod wp?ywem hormonów tarczycy przebiega nasz metabolizm, który w nadczynno?ci przyspiesza tak, ?e nie sposób zapanowa? nad utrat? wagi – w efekcie osoby chore chudn? nadmiernie i nie s? w stanie odbudowa? utraconej masy.

Leczenie nadczynno?ci

Nie ma jednej metody leczenia zarezerwowanej dla ka?dego typu nadczynno?ci tarczycy. W chorobie Gravesa-Basedowa stosuje si? leki tyreostatyczne tj. takie które w znacznym stopniu zmniejszaj? syntez? hormonów, niejako blokuj? ich nadmiar. Popraw? obserwuje si? ju? po kilku miesi?cach, a o wyleczeniu mo?na mówi? po up?ywie 18 miesi?cy, przy czym dochodzi do niego w po?owie przypadków. Po?owa pacjentów nara?ona jest na nawrót nadczynno?ci, a wtedy wykorzystuje si? mi?dzy innymi terapi? izotopow?.
W tzw. wolu guzowatym stosuje si? terapi? izotopami b?d? leczenie operacyjne, tyreostatyki wykorzystywane s? jedynie na pocz?tku kuracji.
Spore problemy stwarza leczenie kobiet ci??arnych u których stwierdzono nadczynno??, bo kuracja musi by? delikatna, przeprowadzona pod k?tem zdrowia matki i dziecka.

Tags: , , ,

Po co nam tarczyca?

Gdyby nie tarczyca nie ro?liby?my, nie rozwijaliby?my si?, nie byliby?my w stanie normalnie funkcjonowa?, wreszcie nasze serce nie pracowa?oby tak jak powinno. Tarczyca, która wydaje si? takim niepozornym gruczo?em jest odpowiedzialna za wi?kszo?? naszych funkcji ?yciowych. Nawet je?li nie wp?ywa na nie bezpo?rednio to stymuluje inne gruczo?y, a hormony tarczycy wspó?dzia?aj? z ich hormonami, w efekcie ?yjemy pe?ni? ?ycia, lub nie – je?li tarczyca nie dzia?a tak jak powinna.
Tarczyca umiejscowiona jest w szyi, u jej podstawy, jej umiejscowienie ?atwo zaobserwowa? u wielu osób cierpi?cych na nadczynno?? tarczycy – gruczo? jest wtedy powi?kszony, a na szyi widoczne jest wole – mniejszych lub wi?kszych rozmiarów.
Tarczyca przypomina kszta?tem motyla, dwa p?aty boczne s? nieco podobne zarysem do skrzyde?, po?rodku ??czy je specjalna tkanka nazywana cie?ni?.

Co robi tarczyca?

Jak ka?dy gruczo?, czyli narz?d wydzielania wewn?trznego, tarczyca wytwarza hormony. S? to trzy hormony o nazwach: tyroksyna, trijodotyronina i kalcytonina. Na zasadzie sprz??enia zwrotnego tarczyca wspó?pracuje te? z innymi gruczo?ami i ich hormonami. Stymuluje prac? podwzgórza i proces wydzielania hormonu o nazwie tyreoliberyna oraz przysadki mózgowej i jej hormonu o nazwie tyreotropina.
Jak ?atwo si? zorientowa? tarczyca bezpo?rednio i po?rednio odpowiada za gospodark? pi?cioma hormonami, które summa summarum bior? udzia? w wi?kszo?ci procesów zachodz?cych w naszych organizmach, ale tak naprawd? wystarczy zaburzenie wydzielania jednego z nich a ju? pojawiaj? si? choroby, dolegliwo?ci, wady rozwojowe.

Tarczyca a jod

Do prawid?owego funkcjonowania tarczyca potrzebuje jodu, tymczasem w naszym codziennym po?ywieniu tego pierwiastka mo?e brakowa?. Dlatego, zdaj?c sobie spraw? z zagro?e? cywilizacyjnych zwi?zanych z chorobami tarczycy, wi?kszo?? pa?stw wprowadzi?a obowi?zek jodowania soli. Bez jodu i bez odpowiedniej ilo?ci hormonów wytwarzanych przez tarczyc? nie byliby?my w stanie normalnie funkcjonowa?.

Dlaczego tarczyca jest niezb?dna?

Wyobra?cie sobie, ?e ju? na etapie formowania si? p?odu w brzuchu matki tarczyca (pocz?tkowo tarczyca matki) kszta?tuje mózg dziecka. Niedobór hormonów na tym etapie skutkuje bardzo powa?nymi wadami rozwojowymi. Pó?niej, przez pierwsze dwa lata ?ycia tarczyca w dalszym ci?gu odgrywa ogromn? rol? w kszta?towaniu organu zarz?dzaj?cego naszym organizmem. Je?li m?odemu cz?owieczkowi zabraknie hormonów skutkuje to niedorozwojem umys?owym nazywanym kretynizmem. Pó?niej tarczyca odpowiada za nasz wzrost, rozwój i dojrzewanie p?ciowe. Przez ca?e ?ycie stymuluje nasze funkcje intelektualne, przemian? materii, prac? serca i mi??ni szkieletowych, a u kobiet – jajników.

Choroby tarczycy

Najcz??ciej zapadamy na niedoczynno?? tarczycy, która bywa równie? wad? wrodzon?. Nie mniej jednak niedoczynno?? pojawia si? najcz??ciej w wieku doros?ym, cz??ciej u kobiet ni? u m??czyzn. Objawy niedoczynno?ci czyli niedoboru hormonów wytwarzanych przez tarczyce s? dosy? pospolite i ?atwo je wzi?? nawet za zwyk?e przem?czenie. Je?li cz?sto cierpimy na obni?enie nastroju, albo mamy depresj?, je?eli nie mo?emy schudn?? mimo stosowania diet odchudzaj?cych, je?li jest nam zimno, mamy problemy z koncentracj? i stale odczuwamy zm?czenie mo?e to by? objawem niedoczynno?ci tarczycy.
Nadczynno?? tarczycy mo?e objawia? si? wolem (charakterystycznym zgrubieniem na szyi), albo wytrzeszczem oczu. W nadczynno?ci tarczyca si? nieco powi?ksza i mo?e powodowa? ucisk na tkanki (okoliczne organy). Nadmiar hormonów tarczycy przyczynia si? te? do przyspieszenia metabolizmu i niezamierzonego szybkiego chudni?cia. Niestety nie oznacza to, ?e tym samym poprawia si? nasza sprawno?? intelektualna, bo cho? objawy nadczynno?ci i niedoczynno?ci cz?sto bywaj? przeciwstawne mechanizm ten nie do ko?ca dzia?a na zasadzie przeciwstawno?ci.

Leczenie tarczycy

Niedoczynno?? tarczycy cz?sto jest ukryta i trzeba j? jako? zdiagnozowa?. W tych przypadkach medycyna pos?uguje si? oznaczaniem poziomu hormonów, cho? w diagnostyce wykorzystywane s? te? metody ultrasonograficzne czy nawet tomografia komputerowa. Przede wszystkim nale?y pami?ta? o tym, ?e tarczyc? diagnozuje lekarz. Sami diagnozy nie postawimy, bo objawy, zw?aszcza objawy niedoczynno?ci, mog? by? skutkami ró?nych innych chorób.
Leczenie nadczynno?ci tarczycy wymaga pewnej dezaktywizacji hormonów, natomiast leczenie niedoczynno?ci opiera si? g?ównie na suplementacji i dostarczaniu organizmowi sk?adników zast?pczych i wspomagaj?cych prac? tarczycy.

Tags: , ,